නිර්වාණය කෙටියෙන්

පෙර කර්මය අනුව සැකසුණු නාමරූප ස්වභාව
විඤ්ඤාණය හට ගැනීමෙන් හෝ අන්‍යාමන්‍ය ප්‍රත්‍යයෙන්
පංචස්කන්ධය නම් හට ගැනීමක් සිදුවේ.

එය ප්‍රභාශ්වර ස්වභාවයෙන් හැඳින්වුවද,

එය හටගත්තේම ගතිය හේතුවෙනි,

එසේ හට ගන්නා මේ ප්‍රභාශ්වර චිත්තය. කුණු මත හට
ගැනීම හේතු කර ගෙන නොබෝ දිනකින් කිළිටි වේ.

එසේ කිළිටි වී
පෙර කී පංචස්කන්දය අල්ලා ගනී,

ඒ මත උපාධානස්කන්දය නම් ලෝකය සකස් කර ගන්නා
මේ පුද්ගලයා, පෘතග්ජනයා ලෙස හඳුන්වයි.

මේ පෘතජනයා තුළ සළායතන නම් සංකල්පය
සකස්වී, ඔහු අවිද්‍යාව තුළ මෙසේ කරයි..

ඇස මත රූප හදුනා ගැනීමෙන් ඇසින්,
ලෝකය නම් උපාදායී රූපය සකස් කර ගනී,

එසේම කන මත ශබ්දයෙන්ද,

නාසය මත ගන්ධයෙන්ද,

දිව මත රසයෙන්ද,

කය මත ස්පර්ශයෙන්ද,

මනස මත ධර්මයෙන්ද

ලෝකය නම් උපාදායී රූපයන් මවා ගනී...

ඒ සදා ගැනීමත් සමගම උපාදානස්කන්ධයට හිමිකම්
කියන ඔහුට පංචස්කන්ධය තවදුරටත් ගෝචර
නොවේ,

දැන් අරමුණු වන සියුම දේ පවා උපාදානස්කන්දයට අයිති දන්තයකි.

ඉන්පසු ප්‍රභාෂ්වර ස්වභාවයක් ගැන ඔහු සිතුවද එයද
ප්‍රභාශ්වර වගේ යැයි මවා පෙන්වන කිළිටි ස්වභාවය
ගැන සිතීමකි,

මන්ද ඔහුගේ සෑම සිතුවිල්ලක්ම උපාදානස්කන්දය
හරහා එන දත්තයකි.

ඈත දුරක සිට දිය ඇල්ලක් ‍දෙස බලා සිටින ඔබට
පෙනෙන්නේ, රිදීපාට ඉරක් පමණි.

ටිකක් ලංවී බැලූ කල එය චලනයවනු පෙනේ.

තවත් ලං වූ පසු ජලය කදම්භ වශයෙන් ඇදහැලෙනු පෙනේ,
යම් කිසි කැමරාවක හරහා පටිගත කර වේගය අඩු
කර බැලුවොත් යම් තැනකදී ඔබට වතුර බින්දුවක්
පසුපස තව බින්දුවක් එන ආකාරය දැකගත හැකිය,

ජලය එකතුව වැටෙන තැන් වල එසේ දැකිය නොහැකි
වුවද, යම් යම් තැන්වල ඔබ එය දකී.

එය දකින ඔබට මේ ජලය බිංදුවශයෙන් හට ගෙන
ම දිය ඇල්ලක් සේ ඇදහැලෙන අයුරුද,
ඒ බිංදුවක් බිංදුවක් අතර ඇති හිස් තැනද දැකිය හැකිය, පසුව දිය ඇල්ල එසේ ඇද හැලුණ ද ඔබ දුටු දෙය ඔබට
ප්‍රත්‍යක්ෂයමය.

දිය ඇල්ල දසුපුරුදු ලෙස ඇද හැලෙයි...

රහතන්වහන්සේ නමින් හඳුන්වන ස්වභාවයට පත්වන
සෝපාදිශේෂ පරිනිර්වාණයට පත්වන
යම් ආයි ශ්‍රාවකයෙකු සිටින දිට්ඨි සෘත මෘත විඤ්ඤාත
තත්වයට ඔබ පත්වීමට,.

ප්‍රථමයෙන් මෙසේ තේරුම් ගත යුතුය.
ඔබේ ඇසට රූපයක් වැටේ,
මෙය නාමරූප ඦායාවයි,
එය පෙනීම නම් වේ.
මෙය පංචස්කන්ධයට ගෝචර ස්වභාවයයි,

ඔබ ඒ රූපය විතක්ක විචාර කරයි. "මේසයක්" කියයි.
මේසයේ හැඩය, පාට, පවිච්චි කරන හේතුව, හොඳ
නරක, සැප දුක, ඔබට සිහිවේ,
එය හඳුනා ගනියි...

මෙය උපාදානස්කන්ධයට ගෝචර ස්වභාවය යි.

"යං විතක්කේති තං පපංචේති"
"රූපයේ" ලෝකය නැත.
"මේසයේ" ලෝකය ඇත.

ප්‍රශ්ණය:-

ඇත්තටම මෙතන මේසයක් නෑ කිව්වොත්, වේගය
නිසා පෙනෙන්නෙ කිව්වොත් හරිද? වැරදිද?

පිළිතුර:-

මොන මේසය් ද? මොන වේගයද?
මොන මේසයද (ලෝකය) නෑ කියන්නෙ,