Skip to main content

Posts

Showing posts from 2020

පුනර්භවය

පුනර්භවය භවයේ මරණයේ, මරණාසන්න චිත්ත වීථි ඇති වීම සිදුවනුයේ කර්මය, කර්ම නිමිත්ත හෝ ගති නිමිත්ත හේතුවෙනි. මේවා චක්කුද්වාරා වීථි, ශෝතද්වාරා වීථි, ඝානද්වාරා වීථි, ජිව්හාද්වාරා වීථි සහ කායද්වාරා වීථි ලෙස මනෝද්වාරයට, ද්වාර විය හැකිය. යම් ආරම්මණයක් ඉහත පස් වැදෑරුම් ද්වාරයක පිහිටීමෙන්, අතීත භවාංග, භවාංග චලන,භවාංගුප්පච්ඡේද, ආවේණික විඤ්ඤාණයක්, සම්පපටිජන්නය, සන්තීරණය සහ වොත්තපන යන සිත් ඉපදී නිරෝධ වීමෙන් ප්‍රතිසන්ධි සිතක් ඇති වී නැති වී භවාගපථනය සිදුවේ. මින් පසුව හට ගන්න ප්‍රතිසන්ධි චින්තය නව භවයකි, එය භවංග චිත්තය නොහොත් පභස්සර චිත්තය නම් වේ. කෙනෙක් මිය යෑමට පෙර නාමරූප ජායාව මව්කුසක සටහන් වීම සිදුවේ, නමුත් විඤ්ඤාණය එතැන නොපිහිටිය හොත් නාමරූප ජායාව ශේෂ නොවේ. අවසාන හිතේ අරමුණ නාමරූප ජායාව නම් වේ, ගති නිමිත්ත කියාද එය හදුන්වයි. නාමරූප ජායාවේ විඤ්ඤාණය පිහිටියත්, දරු ප්‍රසූතියට පෙර විඤ්ඤාණය බැහැරවූවොත් ගබ්සා වනු ඇත. ළමයෙක්ව පැවත, නාමරූප ජායාව මත පිහිටා ඇති. විඤ්ඤාණය බැහැර වීමෙන්, ළමා අවදියේදීම මරණය සිදුවනු ඇත. "ඒසේව හේතු, ඒස පචයෝ ඒස සමුදයෝ නාමරූපස්ස යදිදං විඤ්ඤාණං...

භාවනාව සහ නිවන

භාවනාව සහ නිවන පෙර කර්මය අනුව සැකසුණු නාමරූප ස්වභාව විඤ්ඤාණය හට ගැනීමෙන් හෝ අන්‍යාමන්‍ය ප්‍රත්‍යයෙන් පංචස්කන්ධය නම් හට ගැනීමක් සිදුවේ. එය ප්‍රභාශ්වර ස්වභාවයෙන් හැඳින්වුවද, එය හටගත්තේම ගතිය හේතුවෙනි, එසේ හට ගන්නා මේ ප්‍රභාශ්වර චිත්තය. කුණු මත හට ගැනීම හේතු කර ගෙන නොබෝ දිනකින් කිළිටි වේ. එසේ කිළිටි වී පෙර කී පංචස්කන්දය අල්ලා ගනී, ඒ මත උපාධානස්කන්දය නම් ලෝකය සකස් කර ගන්නා මේ පුද්ගලයා, පෘතග්ජනයා ලෙස හඳුන්වයි. මේ පෘතජනයා තුළ සළායතන නම් සංකල්පය සකස්වී, ඔහු අවිද්‍යාව තුළ මෙසේ කරයි.. ඇස මත රූප හදුනා ගැනීමෙන් ඇසින්, ලෝකය නම් උපාදායී රූපය සකස් කර ගනී, එසේම කන මත ශබ්දයෙන්ද, නාසය මත ගන්ධයෙන්ද, දිව මත රසයෙන්ද, කය මත ස්පර්ශයෙන්ද, මනස මත ධර්මයෙන්ද ලෝකය නම් උපාදායී රූපයන් මවා ගනී... ඒ සදා ගැනීමත් සමගම උපාදානස්කන්ධයට හිමිකම් කියන ඔහුට පංචස්කන්ධය තවදුරටත් ගෝචර නොවේ, දැන් අරමුණු වන සියුම දේ පවා උපාදානස්කන්දයට අයිති දන්තයකි. ඉන්පසු ප්‍රභාෂ්වර ස්වභාවයක් ගැන ඔහු සිතුවද එයද ප්‍රභාශ්වර වගේ යැයි මවා පෙන්වන කිළිටි ස්වභාවය ගැන සිතීමකි, මන්ද ඔහුගේ සෑම සිතුවිල්ලක්...

නෞකාවේ ප්‍රෙහේලිකාව

නෞකාවේ ප්‍රෙහේලිකාව             මම සත් සමුදුර විණිවිද දැක, ඒ මහා සමුදුරේ ගැඹුරුම තැන මාගේ නෞකාව පදවමින් සිටිමි, මේ නැව යනවා සේ පෙනුනද එය නැංගුරම් හතක් දමා නවතා ඇත. ඒ නැව වටා සය ආකාරයක, දහසක් උගුල් ඇත මේ නැවට ගොඩවීමට, මෙදෙසට පීනා, පසුව ලී කොටයක නැග, ඊලගට පාරුවක නැග, අවසානයේ ඔරුවක නැග පැමිණීම අත්‍යවශ්‍යය. බොහෝ ජනයා, මහා සාගරයට ඇති බියෙන්, මිරිගුවක් වූ ගොඩබිමක් සොයමින් ජලය සමග පොරබදමින් මරණය කරා යයි. තවත් ජනයා සාගරය දෙසට පිහිනමින් සමුදුරු තරණයට අවැසි ලී කොට, පාරු බෝට්ටු සොයයි. නෞකාවේ ආලෝකය දස දිසාවම ආලෝකමත් කරවන අතර, එය උපකාර කරගන්නා ජනයා, ලී කොට වලින්, පසුව පාරු වලින්, ඊට පසුව ඔරු සාදාගෙන නෞකාව දිශාවට පැමිණේ, කොපමණ ජනයා ඔරුවෙන් පැමිණ නෞකාවට ගොඩ වුණද, මේ නෞකාව සැමදා එක මගියෙකුගෙන් පමණක් සමන්විතය, ඒ මම ය. නැව පැදවීම විඩාවකි, නමුත් එය පෙරට වඩා සැහැල්ලුය. පිහිනන අයගෙන් කෙනෙක් ලී කොටයේ, පාරුවේ, ඔරුවේ නැගී යන අය අනුකරණයට ගොස්, ගැඹුරු මුහුද සොයා පිහිනා එන අතර, එහි ඇති නැව දැක ලං වෙන්නට තැත් කරයි, ලංවීමට මොවුන්ට අවසර නැත, ...

නිර්වාණය කෙටියෙන්

පෙර කර්මය අනුව සැකසුණු නාමරූප ස්වභාව විඤ්ඤාණය හට ගැනීමෙන් හෝ අන්‍යාමන්‍ය ප්‍රත්‍යයෙන් පංචස්කන්ධය නම් හට ගැනීමක් සිදුවේ. එය ප්‍රභාශ්වර ස්වභාවයෙන් හැඳින්වුවද, එය හටගත්තේම ගතිය හේතුවෙනි, එසේ හට ගන්නා මේ ප්‍රභාශ්වර චිත්තය. කුණු මත හට ගැනීම හේතු කර ගෙන නොබෝ දිනකින් කිළිටි වේ. එසේ කිළිටි වී පෙර කී පංචස්කන්දය අල්ලා ගනී, ඒ මත උපාධානස්කන්දය නම් ලෝකය සකස් කර ගන්නා මේ පුද්ගලයා, පෘතග්ජනයා ලෙස හඳුන්වයි. මේ පෘතජනයා තුළ සළායතන නම් සංකල්පය සකස්වී, ඔහු අවිද්‍යාව තුළ මෙසේ කරයි.. ඇස මත රූප හදුනා ගැනීමෙන් ඇසින්, ලෝකය නම් උපාදායී රූපය සකස් කර ගනී, එසේම කන මත ශබ්දයෙන්ද, නාසය මත ගන්ධයෙන්ද, දිව මත රසයෙන්ද, කය මත ස්පර්ශයෙන්ද, මනස මත ධර්මයෙන්ද ලෝකය නම් උපාදායී රූපයන් මවා ගනී... ඒ සදා ගැනීමත් සමගම උපාදානස්කන්ධයට හිමිකම් කියන ඔහුට පංචස්කන්ධය තවදුරටත් ගෝචර නොවේ, දැන් අරමුණු වන සියුම දේ පවා උපාදානස්කන්දයට අයිති දන්තයකි. ඉන්පසු ප්‍රභාෂ්වර ස්වභාවයක් ගැන ඔහු සිතුවද එයද ප්‍රභාශ්වර වගේ යැයි මවා පෙන්වන කිළිටි ස්වභාවය ගැන සිතීමකි, මන්ද ඔහුගේ සෑම සිතුවිල්ලක්ම උපාදානස්කන්දය හරහා එන දත්තයකි. ඈත දුරක සිට දිය ඇල්ලක් ‍දෙස බලා ...

ප්‍රභාශ්ව සිත සහ අරහත්

ප්‍රභාශ්ව සිත සහ අරහත්  ප්‍රශ්නය  :-  ස්වමීන්වහන්ස, පොඩි දරුවෙකුගෙයි රහතන් වහන්සේගෙයි වෙනස කුමක්ද ? පොඩි දරුවෙක් මැරණම ආපහු ඉපදෙන්නෙ කොහොමද ? පිළිතුර :- ඒක මෙහෙමයි,  ඉපදුණු ගමන් ළමයා මැරුණා කියන්න ඒ ළමයා මැරෙන චුති සිතේ උපාදානයක් වෙන්නෙ නෑ, මොකද තාම විඤ්ඤාණ ක්‍රියාවලිය ආරම්භ  වෙලා නෑනෙ,  එතකොට උපාදානය ගැන කතා කරන්න බෑ,  නමුත් අයුශ අවසන් වෙලා මැරෙන්න පුලුවන්  කර්මය අවසන් වෙලා මැරෙන්න පුලුවන්, ,  නමුත් මම කිව්වනේ කය කියන එක මම නෙවෙයි කියලා. මේක මෙහෙම බලන්න මෙතන කයක් හැදෙනවා කන බොන ඒ වෙන වැඩ ටික වෙනවා, ඇතිවෙනවා ( මම හිටියොත් උපදිනවා කියනවා),  විනාශයට පත්වෙනවා (මම හිටියොත් මැරෙනවා කියනවා) මේ සිද්ධිය අවිද්‍යාව ලෝකෙ සිද්ධ වෙනවා හේතු ඵලයට අනුව සදාකාලිකව, හරිද ,  මෙතන මම කියන විඤ්ඤාණ ක්‍රියාවලිය හැදෙන, ඒ ඒ ක්‍රියාවලිය සදාකල් සිද්ධ වෙනවා මක් නිසාද කියතොත්, පෘතග්ජන ස්වභාවයෙන් මිදෙන්න අවශ්‍ය දුක තේරුම් ගැනීම සඳහා,  චතුරාර්‍ය සත්‍ය ඇසෙන්න,  කොටින්ම කියනවනම් ...

මනෝ කය | වචී කය | චිත්ත කය

 මනෝ කය | වචී කය | චිත්ත කය නිරුද්ධ විය යුත්තේ සත්ව කයක් හදන විඤ්ඤාණය බව තේරුම් ගන්න විඤ්ඤාණය හදන සත්ව කය මනෝ රූපයක්.  සත්‍ය කය, ධාතු ස්වභාවයක් ඇසට කිසිදා දැකිය නොහැකි විඤ්ඤාණයට ගෝචර නොවන,  එසේ අනිත්‍ය විඤ්ඤාණයක් පහළවීමට පවතින සත්ව සන්තානයක් තිබිය යුතු බව තේරුම් ගන්න පවතින ධාතු සංකලණයක් තිබෙනවා,, ධාතු ධාතු ගැටීමේදී ඇතිවන ශබ්ද නිසා මනෝ රූප නිපදවීමෙන් ලෝකය සෑදෙනවා, හේතු ඵලව, ( මේ  භව ගමන පවා මම විස්තර කරලා තියනවා පෝස්ට් වල) අප්පතිට්ඨිත විඤ්ඤාණය සත්වයකු තුළ පවතින එකක්ද ? නැද්ද ? නෑ නෑ, අප්පටිච්චිත විඤ්ඤාණය කියන්නෙ සැබෑවටම පවතින ස්වභාවය, අප්පටිච්චිත විඤ්ඤාණය කිළිටි වීම තමයි පටිච්චිත විඤ්ඤාණය කියන්නෙ ,මේ විඤ්ඤාණය කියන්නෙ ස්වභාවයක් හැටියට දකින්න සුළග හැටියට ගන්න සුළග කවුරුවත් ඇති කරන එකක් නෙවෙයි නේ, නමුත් වෙන සිද්දියක් නේ, මෙතන ඉන්න පෘතග්ජනයගේ තත්වයෙන් බලන්න ඔහුට කයක් තියනවනේ ඔහුට මගේ කය කියලා අදහසක් තියනවනේ, එහෙම කෙනාටනෙ මෙතනින් ගැලවෙන්න ඕන,  දැනට ඔබට ගෝචර මට්ටමකට කතා කරමු පුංචි ළමයගේ ප්‍රභාශ්වර චිත්තය ගමු, මෙතන අපි කතා කරමු...

ද්විත්වය

ද්විත්වය අ භ්‍යන්තරය හා බාහිරය බාහිරය යනු ඇසට පේන එලියයි යන මතයෙන් බැහැර වන්න. බාහිරයේ සැබෑ ස්වබාවය මහාභූත ධාතු ස්වභාවයයි, එය ඇසට නොපෙනේ ස්පර්ශ කල නොහැක. ඒ කතා කරේ ඔබට ගෝචර නොවන බාහිරයයි, කෙනෙක් කියාවි මහා භූත කියන්නෙත් සංකල්පයක් එහෙම ස්වභාවයක් වත් මෙතන නෑ මෙතන කිසිවක් නෑ සියල්ලම සංකල්පයි කියලා. ඒ අය ඉන්නෙ කිසිවක් නැත කියන අන්තයක, නමුත් ඒ අයට ගෝචර මට්ටමෙන් හරි, මොකද මෙතන ඔබ බාහිරය කියලා දකින්නේම අභ්‍යන්තරයේ මැවෙන බාහිරයයි, මුලින් දැන ගන්න ඕන සැබෑ බාහිරය චක්කු ප්‍රසාදය ආසන්නයෙ අවසන් බව, ඔබ මලක් ඉස්සරහ හිටගෙන මල අදුනගන්නවා, ඔබ හිතනවා බාහිරයේ තිබෙන මලේ රූපය ඇහේ ප්‍රසාදයට/චක්කු ප්‍රසාදයට වැටුණා කියලා, නමුත් එය එසේ නොවේ, , ඔබ මලක් වශයෙන් යම් රූපයක් හදුනා ගත්තාට පසු මලේ රූපය චක්කු ප්‍රසාදයට වැටුණා, බාහිරයෙන් නෙවෙයි අභ්‍යන්තරයෙන්, මනෝ රූපීව, තව උදාහරණයක් ගමු මේක මට වුණ සිද්දියක් මේ වගේ සිද්ධි ඔබට දාස් ගාණක් වෙලා ඇති, මට කෙනෙක් කිව්වා ඇදුමක් මහන්න බෙල්ලෙ වට ප්‍රමාණය ඕන කියලා, මැනං එන්න කියලා නැත්නම් ටේප් එක ගේන්න කියලා, ටේප් එක තියනවා කිව්වා ආගන්තුක කුටියේ, ඉතිං ම...

විශ්වය සහ අවකාශය

විශ්වය සහ අවකාශය විශ්වය හිස් අවකාශයකි, එහි හිස් භාවය වැඩිවන විට ඒ හේතුවෙන් පීඩනයෙන් තෙරපුමෙන් දෝංකාරය ඇති වේ,  එයින් කම්පනයක් ඇති වේ, එය තරංගයක් බවට පත් වේ,,  තරංගයෙන් නාම ලෝකයක් සකස් වේ රූප ලෝකයක් සකස්  වේ, නාමරූප හේතුවෙන් විඤ්ඤාණයක් සකස් වේ, ඒ විඤ්ඤාණය හේතුවෙන් ඵල වශයෙන් නාමරූප සකස් වේ, නාමරූප හේතුවෙන් ඵල වශයෙන් විඤ්ඤාණය සකස් වේ,  අන්‍ය මන්‍ය ප්‍රත්‍යතාවය, හේතුඵල න්‍යාය. භාග්‍යවතුන් වහන්සේ කියනවා ලෝකය අනිත්‍යයි කියලා ඒ ඔබ ලෝකය කියලා හිතා ගෙන ඉන්න මනෝ මූලික මනෝමය ලෝකය, ඔබේ ලෝකය, නැතුව  එලියෙ තියන ලෝකය නෙවෙයි,,  එලියේ ලෝකයක් තියනවද ? නෑ එලියෙ තියන්නෙ විශ්වය එහෙනම් එලියේ තියන මහාභූත ලෝකය අනිත්‍යයි කිව්වෙ නෑ, ඔබේ ලෝකය අනිත්‍යයි කිව්ව්වා. චක්කුං අනිච්චා කිව්වා රූපං අනිච්චා කිව්වා චක්කුං උප්පජ්ජති රූපා අනිච්චා කිව්වේ නෑ, මොකද එහෙම කිව්ව නම් ඔබට නොපෙනෙන නමුත් පවතින මහාභූත ලෝකය අනිච්ච ලෙස ඔබ ගන්නා බැවින් හා එවිට බුදුන් විශ්වයට අත තැබුවා වෙනවා,  එසේ නොකර උන්වහන්සේ චක්කුං අනිච්චා කියලා මේ වැඩේ ඇසේ දිම ඉවර කර ගන්...

හටනොගත් මනස

හටනොගත් මනස විශ්වයේ පරම සත්‍යක් ඇත, එය අප්පතිට්ඨිත විඤ්ඤාණයකි.... ඒ විඤ්ඤාණය තුල අවිද්‍යාව නම් මායාව උප විඤ්ඤාණ සකසයි, එහි පුද්ගල දෘශ්ටියෙන් විඤ්ඤාණ කයක් සාදයි, එහි මස් කයක් සාදයි, උප විඤ්ඤාණය ලෙස නම් කරන්නෙ මායා විඤ්ඤාණයයි.. මම මේ උප විඤ්ඤාණයේ මායාව දැකීමට සකස් නොවන මනසක නිරෝධය අත් දැක්කේය,ඒ නිරෝධයෙන් පසු මට මනස මේ ලෝකය සියල්ලම ඇතිවීම තුළම නැතිවී යන සකස් නොවන ස්වභාවය නිසා ශූණ්‍ය බව වැටහුණි..ඒවාට රාග ද්වේශ මෝහ නැවතුණි, ඒවා සමග ගැටීමට ඇලීමට තියා මෙතනත් නැති එතනත් නැති ස්වභාවයක් මම යැයි දැක්ම අතුරුදහන් විය..කර්ම සකස් වීම අවසන් විය..භවය අවසන් විය... මෙය මනෝමුලික බව දැක සිටියෙමි. ඇහැට කිසි දෙයක් පෙනිලා නෑ, කනෙන් තමයි සියල්ල සකස් කර ගත්තෙ කියලා ඇහුණාම ඒක පැහැදිලියි වුණා. මොකද අපි පොඩි කාලෙ ගත්ත සියලුම හඩ වල් වැඩිහිටියන් අපිට දුන් සංඥා අනුව අපි දේවල් කනෙන් අරන් ,ඇහැට පෙනුනා කියලා හදා ගත්ත, නමුත් අද මා ඒ ඒ සියලු දේ හදුනා ගනිද්දී ඒ ඒ දේට ආවේනික ශබ්දයක් අර ගෙන ඒ ශබ්දය ඇසෙන විටම එයට අදාල මනෝ රූපය මනසේ මවා ගනී, එය රූපයක් බැවින් එය ඇසින් ගත්තා යැයි හැගෙමින් තිබුණත් එය එසේ නොවේයයි දැ...

මොහොතක නිරෝධය අත්දකින්න,

මොහොතක නිරෝධය අත්දකින්න , ඔබ ගන්න සෑම සිතුවිල්ලක්ම ඔබේ සිත වශයෙන් දකින්න ,ඒ සිත ද සකස් වන්නේ නැත, වතුරේ ඉරක් අදින්න ඇගිල්ලෙන්, අදින්න පටන් ගත්ත තැන සිටන් ඇගිල්ල යනවත් එක්කම වතුරේ ඇදපු ඉරත් මැකී ගෙන යනවා, එතකොට වතුරේ ඉරක් ඇන්දා කියන්න පුලුවන්ද, ඉරක් වශයෙන් පෙනුනේ වේගය නිසා, නැත්නම් ඇගිල්ල තිබුන තැන විතරයි වතුරේ ස්පර්ශ (පස්ස) වෙලා තියන්නෙ ඒක ඉරක් වශයෙන් නම් කරන්න පුලුවන්ද ? ඔබ නාමරූප පරියාය දැන හෝ නොදැන මේ සිතේ සිතුවිලි ඇති වන විදිය තේරුම් ගන්න, සිත යම් සංඥාවක් ගන්න කොටම සිත එය බවට පත්වෙලා මිසක් ඒ සංඥාව අරන් ඊලග ක්ශණයේ මම කියන සංඥාව අරන් මම ඒ දේ දැක්කා කියන්න එපා, ඒ දේ දැක්ක තැනම ඒ දේ සිත වශයෙන් දැක දැක යන්නා, ක්ශණයකදී මේ නිරෝධය දකීවී, ඒ ක්ශණයේම තේරේවි මේ දකිනදේ සිත බවත් සිත කියන දේ පවා සකස් නොවන බවත්, ඒ අනුව අපි කියනවා ශූණ්‍යයි කියලා, සකස් නොවන බැවින්, අර වතුරේ ඇදපු ඉර වගේ, එහෙනම් මෙතන මේ විදියේ වේගයට සිහිය දියුණු වීමෙන් හෝ එන එන සිතුවිල්ල (සිතුවිල්ල කිව්වොත් සිතට එන අරමුණක් කියලා ගන්න එපා මේ සිතමයි සිතුවිල්ල වෙන්නෙත්) මේ සංඥා එක්ක සිත වැඩ කරන විදිය තෝරා ...

ගනුදෙනු සහ ණය

ගනුදෙනු සහ ණය ඔබ යමක් ගත්තොත් එය දෙන්න නැවත උපදිනවා,  යමක් දුන්නොත් ගන්න නැවත උපදිනවා,  ඒ ඒ ඉපදෙන භව වල අර ගත්ත දේ දීලා යන්නෙ නැතුව ඔබ තව දේවල් ගන්නවා හෝ දෙනවා,  එතකොට  ඔබ ණය ගෙවන්නෙක් හෝ ණය ලබන්නෙක් බවට පත් වෙනවා තව දුරටත්.  ඔබ ගිහි ජීවිතයේ කරන්නට තව දුරටත් කිසිවක් නැතැයි සිතා පැවිදි වීමට සිතුවාද ?  ධර්මයේ සොයන්න කිසිවක් නැතැයි සිතා පැවිදි වීමට සිතුවාද ?  නමුත් ඒ දේ කරන්න යද්දී පවුලේ අයට තමාව අවශ්‍යයි හැගේද ?  පැවිදි වීම නිදහස අවහිර වීමක් ලෙස පෙනේද ?  පැවිදි වීමට සිතීම ආසාවක් වශයෙන් පෙනේද ?  පැවිදී වී ධර්ම මාරගයේ බර සැහැල්ලු කර ගැනීමට සිතුවාද ?  පැවිදිවී ධර්ම මාරගය අවසන් කිරීමට සිතේද ?.  ඔබ හට මට පවසන්න ඇත්තේ "නවතින්න" කියා ය.  අපි මිනිස්සුන්ට කියනවා සියල්ල අත හරින්නාට සියල්ල ලැබෙයි කියලා, මිනිස්සු කෑම බීම යාන වාහන රැකියා ව්‍යාපාර අතහරිනවා නිවන් ලබන්න,  අපි කියනවා නෑ ඔබ සියල්ල අත හැරිය යුත්තේ මනසින්‍ ය කියලා, ඉන් පසු ඔවුන් මනසින් අතහැර ඇතිබව පවසන මු...

අරුම පුදුම දේශණාව

අරුම පුදුම දේශණාව ( උදාන පාලිය, පාටලීගාමීය වග්ගය නිබ්බානපටි සංයුත්තය ) "නිසසිතස්ස චලිතං අනිසසිතස්ස චලිතං නත්ථි චලිත අසති පසසදධි පසසඳද්ධියා සති නති න හොති නතියා අසති ආගති ගති න හොති ආගති ගතියා අසති චුතුපපාතො න හොති චුතුපපාතෙ අසති නෙවිධ න හුරං න උභයමරෙන එසෙවනෙතා දුක්ඛසාති"  මෙන්න මේ පළමුවෙන්ම කියාපු වචනය බලන්න.  "නිස්සිතස්ස චලිතං" නිසසිත කියන වචනය අපි දන්නවානෙ දවයනිස්සිත කථාව. ඒ කියන්නේ නිසිත කියල කියන්නේ මොකකට හරි හේත්තු වෙලා. මොකක් හරි බදාගෙන හරි - අපි දන්නවා ශාස්වත උචෙජ්ද වගේ ඒ දෘෂ්ටිවලට හේත්තු වෙලා ඉන්න කෙනාට චලිතයක් තියෙනවා. සලිතයක් තියෙනවා. දැන් හිතාගන්න මොකකට හරි හේත්තු වෙලා ඉන්නවා නම් ඒක සෙලවෙනකොට තමනුත් සෙලවෙනවා නේ. ඒ ඩිංග පළමුවෙන් මතු කරලා දෙනවා බුදුරජාණන් වහන්සේ. නිස්සිතස්ස චලිතං' යමකට හේත්තු වෙලා ඉන්න කෙනාටයි සලිතයක් තියෙන්නේ. හෙලවීමක් තියෙන්නේ. හේතු වන්නේ දෘෂ්ටියට. දෘෂ්ටියකට හේත්තු වෙනවා. ඊළඟට අනික් පැත්ත කියනවා "අනිස්සිතස්ස චලිතං නත්ථි” ඒ විධියට යමකට හේත්තු වන්නේ නැත්නම් අර කච්චානගොත්ත සුත්‍රයේ කිව්වා වගේ යමකට හේත්තු...

ධර්ම බය

Add caption ධර්ම බය මොහොතක් ඔබව විමර්ශණය කර බලන්න, පරමාර්ථ ධර්මය කොතෙක් අසා තිබුනත් තව යමක් තියන්න ඕන කියලා හිතෙනවනම්, දැන් මෙසේ ඔබව විමර්ශණය කරන්න, ඔබ එදිනෙදා ජීවිතයේ සිද්ධ වන සිදුවීම් සමග ගැටෙනවාද ඇලෙනවාද, එය ප්‍රතිශතයක් වශයෙන් කොච්චරද එය 0% නම් සෙවීම නතර කරන්න, යම් දුක් සිදුවීමක් හෝ සතුටු සිදුවීමක් සිදුවන ක්ශණයෙන් ධර්මයක් ඇතුලෙහි වැඩ කරනවානම්, ඇයි මම සතුටු වුනේ ? ඇයි මම දුක් වෙන්නෙ ? ඇයි මෙහෙම මගේ හිතට දැනුනේ  ?, ඒ වැඩකරන්නෙ ප්‍රඥ්ඥාවයි ,,සෙවීම නතර කරන්න, එදිනෙදා වැඩ කරමින් යන්න... එහෙම නැතුව අල්ප වශයෙන් ඇලෙනවා ගැටෙනවා නම්, මේක තේරුම් ගන්න ඔබ කැමති වුණත් නැති වුනත් ඔබට වෙන්නෙ ඔබේ කර්මයට අනුව විපාක දෙන දේ, ඔබට පේන්නෙ ඔබේ කර්මය අනුව නිර්මාණය වෙන ලෝකය, ඒක තේරුම් ගැනීමම ඔබේ  ඇලීම ගැටීම නතර කරයි, ඔබට කවුරුහරි බනිනවනම් ගහනවනම් ඒ වෙන්නෙ ඔබේ කර්මයට සාපේක්ශව විපාක දෙන දේ, ඒ ඒ පුද්ගලයන් ඔබ බුද්ධ ස්වභාවයෙන් දකින්න, මොකද ඔවුන් ඇවිත් ඉන්නෙ ඔබේ විපාක අවසන් කරන්න, ඔබ දැනගන්න ඕන නව ඒ හේතුවෙන් නව කර්ම සකස් නොකර ඉන්න, කර්ම තමයි ඔබව සංසාරේ අරන් යන්නෙ කර්ම සකස...

නිරෝධ සමාපත්තිය

නිරෝධ සමාපත්තිය නිරෝධ සමාපත්තිය හා සමාපත්ති ඵල වතින් නැගිටෙන්නෙකුට මායාව තේරෙන විදිය. (නාමරූප පරියාය පිරිසිදු ලෙස තේරුම් ගත් අයට පමණයි) අපි එක භාවනා ක්‍රමයක් ගමු  ගොඩාක්ම අනාපානා සති භාවනාවෙන් හා ඉරියාපථ භාවනාවෙන් මේ මායාව දැකිය හැකියි, මේ කායානුපස්සනා භාවනා, තව චිත්තානුපස්සනා භාවනා තියනවා හරිම ලේසියි කායානුපස්සනාව හරහා ගියොත් , මොන ක්‍රමයෙන් ගියත් අන්තිමට ඒක චිත්තානුපස්සනා භාවනාවක්.... චිත්තානුපස්සනා වේදී ,භාවනා යෝගියාගෙ අරමුණු අතීතය අනාගතය හ වර්ථමානය අතර දෝලනය වෙමින් යයි,  ඔබ කල යුත්තේ සිතුවිල්ලක් එන විගස ආ බව දැන ගැනීම,මෙතනදි මුලදී ඕන නම් කෙනෙක්ට සිතුවිලි කාල වශයෙන් බලන්න පුලුවන් ආරම්භයේදී,  අතීතයේ ය ( පරණ මතකයක් ආවොත්)   වර්ථමානයේ ය ( භාවනාවේ ඉන්නකොට ශබ්දයක් හෝ ස්පර්ශයක් දැනුනොත්)  අනාගතයේ ය ( අනාගතයට හිත ගියොත්) .  මාසයක් දෙකක් එහෙම බලන්න වෙයි, කෙනෙක්ට සිහිය යම්තාක් දියුණු වෙන්න,  නැත්නම රාග ද්වේශ මෝහ වශයෙන් බලන්න පුලුවන්, හැබැයී මේක කල යුත්තේ කෙටි කාලයයි ආරම්භයට පමණයි, ඉන් පසු වර්ථමානයේ සිතුවිල...

මනසේ මැවීම

මනසේ මැවීම ඔබට මෙතන මම කියලා පුද්ගල ස්වභාවයක් නෑ කියන එක අවබෝධ කර ගන්න පුලුවන් සරළ ක්‍රමයක්, ඔබ අරමුණක් ගන්න කොටම ඔබ ඒ අරමුණ බවට පත්වෙලා, ඔබ අරමුණ ගත්තා නෙවෙයි, ඔබ තමයි අරමුණ, ඒක මෙහෙමයි, ඔබ හිතන්න පරණ සින්දුවක් " ගයා ගීතයන් ගමේ වෙල් එලියේ" කියන කොට ඔබ අරමුණු රැසක් , ඒ අරමුණු රැසම ඔබ මුලින් දකින්න පරණ අත්දැකපු මතක හෝ රූපවාහිණියෙන් ගත් මතක හැටියට, " ගයා ගීතයන් " කියද්දී සින්දු කියපු අවස්තාවක් සිහි වෙනවා, " ගමේ" කියද්දී තමන්ගෙ අම්මලගෙ ගම සිහිවෙනවා, "වෙල් එලියේ" කියද්දී ඔබ දැකපු ලස්සන වෙල් යායක්මතක් වෙනවා, නමුත් විඤ්ඤාණය ඊට වඩා දක්ශයි එතකොට ඒක මෙහෙම කරනවා, ගයා ගීතයන් ගමේ වෙල් එලියේ, කියන කොටම කලින් ගත්ත අරම්මණ මතක වලට තව දේවල් ඇතුලත් කරනවා, මෙහෙම , "ගයා ගීතයන්" කියන කොට ඔබ රූපවාහිනියේ දැකපු ලස්සනම මතක ඔබේ මතක කරලා සුන්දු කිය කිය දුව පැනපු අවස්ථවක් ඔබ අත්තීතයේ එක දවසක් ඇත්තටම කරපු එකක් වගේ පෙන්වනවා, "ගමේ" කියන කොට ඔබේ ගම නෙවෙයි ඔබ කතා පොතක කියවලා තියන රූපවාහිණියක දැකලා තියන සුන්දරම ගම සිහි කරවනවා...

කර්ම ඵල න්‍යාය

කර්ම ඵල න්‍යාය  කර්ම ඵල කිව්වට කර්ම ඵල න්‍යාය තාම ගොඩක් අයට තේරිලා නෑ වගේ, බුදුන් කියනවා ආයතන හයේ (සළායතන) උපත, ලෝකයේ උපත කියලා, තියන ලෝකයේ සළායතන පහළ උනා නෙවෙයි, සළායතන ඇතිවීම තුළ ලෝකය ඇති උනා, ඒක එකිනෙකාට ආවේනිකයි, කොහොමද සළායතන වල උපත සිද්ධ වෙන්නෙ පෙර කරන ලද කුසල් අකුසල් මත, ඒක වෙන්නෙ මෙහෙමයි, කෙනෙක් ගන්නා අරමුණකට රාග  ද්වේශ මෝහ මත සිද්ධවෙන උපාදානය ඒ කෙනාව සසරේ අරන් යනවා, එම ක්‍රියාවලිය සෑම ක්ශණයකදීම වෙනවා වගේම, එම ක්‍රියාවලියම තමයි පෘතග්ජනයෙක් කය මැරෙන මොහොතෙ "සත්කාය" කියන උපාදානය මත "මම" මැරෙනවා කියලා හිතලා චුති සිතේ ගන්නා අරමුණේ දී උපාදානය වන තැන. සළායතන වලින් ලෝකය වෙනස් කර ගන්නවා, ඊට සාපේක්ශව සළායතන වෙනස් කර ගන්නවා සතෙක්, දෙවියෙක් ,මනුශ්‍යයෙක් හෝ ආත්මීය ස්වභාවයක් ( භෞතික කයක් නැති ). එතකොට ඒ කෙනා ජීවත් වෙන්නෙ ඒ උපාදානය නිසා පෙර කරන ලද කුසල් අකුසල් මත විපාක දෙන ලෝකය තුළ, එයාට බාහිරයේ යමක් හමුවෙනවනම් ඒ, ඒ පුද්ගලයාගේම නිර්මාණයක් මිස වෙන යමක් නෙවෙයි, යම් සිද්ධියක් සිද්ධ වෙනවා නම් ඒ අර කරන ලද කුසල් අකුසල් වලට හේතුවෙන් ඵල වශයෙන් විපාක දෙන දේ, ...

මම සහා සොබාදහම

ම ම සහා සොබාදහම   ඔබ කියන්නෙ සොභාදහම, සොභාදහම කියන්නෙ මේ සියල්ලම , ඔබට 'පේන' 'ඇහෙන' 'දැනෙන' මේ හේතූන්ගෙන් 'හැගෙන' සියල්ල සොභාදහම, ඔබ සොභාදහමට විරුද්ධ නොවන්න, සොභාදහමට අවනත වන්න, ඔබ සළායතන වලට ගන්නා අරමුණු සියල්ල ඔබගේ කර්මය නිසා ඔබට සකස් වන දේ, ඔබ සළායතන අරමුණු උපාදානය කිරීම නිසා හේතුඵල උපාදානයෙන් සංසාරය සකස් වෙනවා, ඒ සංසාරය සකස් කරමින් යන විඤ්ඤාණයට ගන්නා අරමුණු සියල්ල සොභාදහම, ඔබ එයට විරුද්ධ නොවිය යුතුයි, අවනත විය යුතුයි, ඔබ සොභාදහම බවට පත්වීම නිර්වාණය ද ? නමුත් සොභාදහම ඇත්තේ අවිද්‍යාව තුලයි ? විද්‍යාව ඇත්තෙත් අවිද්‍යාව තුලයි ? ඔබ කර්මය ප්‍රත්‍යයෙන් හේතුඵල උපාදානයෙන් නිසා සංසාරය සකස් වීමෙන් මැවෙන සොභාදහමට අවනත වීමෙන් එය බවට පත්වීම නිර්වාණය ද? ශුණ්‍යතාවයක සොභාදහමක් තිබේද? "හේතුං පටිච්ච සම්භූතං හේතු භංගා නිරුජ්ජතී" එනම් හේතුව ඇති වූ තැනම නැතිවෙන බව ප්‍රත්‍යක්ශව අවබෝදය ලැබූවෙක් එතනම නිරුද්ධ වෙනවා සොභාදහමෙන් ගැලවෙනවා ශූන්‍ය වෙනවා නිරුද්ධ වෙනවා, ශුණ්‍යතාවයක සොභාදහමක් නැත... අවබෝදය ලැබූවෙක් නෑ, නිර්වාණ සාක්ශාත් කිරීම...