භාග්යවතුන් වදාරණවා, ‘දසාරභ’ නම් ක්ෂත්රිය රජදරුවන්ගේ ‘ආණක’ නම් මිහිඟු බෙරයක් තිවුනා ය. ‘දසාරභ’ නම් මේ මිහිඟු බෙරය පැළුණු කල්හි අන්යවූ ඇණයක් දැමූහ. මේ ‘ආණක’ නම් මිහිඟු බෙරයේ පුරාණ බෙරකඳ කාලයත් සමඟ දිරාපත් විය. ඇණ සමූහයම ඉතිරිවිය දැන් ආණක බෙරය කියන්නෙ තව් දුරටත් බෙරයක් ද නැත ඇණ ගොඩකි. “මහණෙනි, එසේම ගැඹුරුවූ, ගැඹුරු අර්ථ ඇත්තාවූ, ලෝකෝත්තර අර්ථ දක්වන්නාවූ, සත්වැදෑරුම් ශූන්යතා ධර්මය ප්රකාශකරන්නාවූ, තථාගතයන් වහන්සේ විසින් වදාරන ලද්දාවූ, යම් ඒ සූත්රාන්තයෝ වෙත්ද, ඒ සූත්රාන්තයන් කියන කල්හි ඇහුම්කන් නොදෙත්. කන් නොනමත්ද, දැනගැනීම පිණිස සිත නොපිහිටුවත්ද, ඒ ධර්මයන් උගත යුතුයයි, පුහුණුකළ යුතුයයි, නොසිත, කිවියන් විසින් කරන ලද්දාවූ, කිවියන් විසින් රචනා කරන ලද්දාවූ, විසිතුරු අකුරු ඇත්තාවූ, විසිතුරු ව්යඤ්ජන ඇත්තාවූ, බුද්ධ ශාසනයෙන් පිටස්තරවූ, ඒ ඒ ශ්රාවකයන් විසින් කියන ලද්දාවූ, යම් ඒ සූත්රාන්තයෝ වෙත්ද, ඒ සූත්රාන්තයන් කියන කල්හි ඇහුම්කන් දෙයිද, කන් යොමයි ද, දැනගැනීම පිණිස සිත පිහිටුවයි ද, ඒ ධර්මයන්ද උගත යුතුයයි පුහුණු ක...
~ විඤ්ඤාණයට පෙර චක්කු ප්රසාදයත් බාහිර රූපයත් කොහි පතිත වී ද ? දස සංයෝජන කියලා මා කියනවනේ මිණුම් දණ්ඩක් භාග්යවතුන් වහන්සේ ගෙනහැර පෑවාය කියා. ඒ දස සංයෝජන මේ ආකාරයෙන් පිළිවෙළින් සක් කාය දිට්ඨි විචිකිච්චා සීලබ්බත පරාමාස කාමච්ජන්ද ව්යාපාද රූප රාග අරූප රාග මාන උද්ධච්ච අවිද්යා සෑම ධර්මයක්ම අනුලෝමවත් පටිලෝමවත් බලන්න කියලා මම සෑම වෙලාවකම කියනවානේ. ඒකට හේතුව ඔබ ශුණ්යතාවය කියන තත්වයට යාමත් සිදුවන්නේ සළායතන එකින් එක ක්රමයෙන් නිවී යාමෙන්, ශුණ්යතාවයෙන් පසු නැවත සංසාර චක්රයට ගමන් කිරීම සිදුවන්නෙත් ඒ නිවී ගිය අකාරයටම ප්රතිලෝමව. ඵලය දැකීම අනුලෝමව බැලීම මගින්ද හේතුව දැකීම පටිලෝමව බැලීම මගින්ද හැකි බව මේ විශ්ව න්යායේ තියන ඉතාම සියුම් වූ ලක්ශනයක්. පටිච්ච සමුප්පාදයාකාර කොටස් දොළොස ගත් විට අනුලෝමව බැලුවහොත් අවිද්යාවේ සිට ඔබ අවාසාන රූපය ලෙස ජාති ජරා ව්යාධි සහ මරණ නම් වූ දුක නම් වූ ඵලය හඳුනා ගන්නවා. පටිච්ච සමුප්පාදය පටිලෝමව බලන කෙනා ජාති ජරා ව්යාධි සහ මරණ යනා දී ඵලයන්ගෙන් ආරම්භ කර අවිද්යාව එහෙම නැත්නන් නාමරූප විඤ්ඤාණ නම් අන්යමන්ය ප්රත්යතාව හේතුව ලෙස දකිමින් හ...